De Woldtuin

Net buiten Bedum ligt een unieke tuinderij die meer is dan alleen een plek waar groente groeit. De Woldtuin, opgezet door Quinten, Christa en Remco, is een tuinderij gebaseerd op ecologie, verbondenheid en vertrouwen. Wat begon als een idee, een boerderij combineren met permacultuur en ecotourisme, is inmiddels uitgegroeid tot een levendige plek waar mensen niet alleen hun groenten halen als lid van de tuin, maar ook nieuwe contacten, inspiratie en rust vinden.

Van droom naar werkelijkheid

De wortels van De Woldtuin gaan terug naar 2019, toen Christa en Remco de oude boerderij kochten. Hun oorspronkelijke plan was om hier iets te doen met voedselbos, ecotoerisme en permacultuur. De ontmoeting met Quinten, die al droomde van een eigen tuinderij, bleek het ontbrekende puzzelstuk. Hij had geen grond, zij wel. De Woldtuin, een initiatief waar, zoals Quinten het treffend omschrijft, "toegepaste ecologie" centraal staat. Een plek waar geven belangrijker is dan nemen, en diversiteit de kracht is van het systeem.

Wat is de Woldtuin precies?

De Woldtuin is een ecologische tuinderij waar gewerkt wordt volgens de principes van de natuur. Het is een plek waar groente wordt verbouwd zonder grondbewerking zoals ploegen, de zogenoemde No-Dig methode. Op de tuin draait alles om verbinding: de planten praten met elkaar via het WoodWideWeb, de mensen delen in de oogst, en raken zo weer verbonden met het voedsel dat ze eten.  Bovenal is het een levend experiment in hoe een menselijk systeem eruit kan zien dat niet draait op uitbuiting van, maar om samenwerking met de natuur.

Een tuin vol leven

Wat verbouwen ze daar allemaal? Een betere vraag is misschien: wat niet? De tuin staat vol met pompoenen, groene en paarse asperges, bieten, aubergines, tomaten, prei, paprika's, aardbeien, rucola, boerenkool, courgettes, meiraapjes en nog veel meer. De diversiteit is enorm: vorig jaar telden ze meer dan 100 verschillende gewassen. Het idee is om de leden 30 weken per jaar een gevarieerd pakket aan te kunnen bieden van begin mei tot eind november.

De werkwijze is anders dan bij veel andere tuinderijen: leden halen hun groenten zelf op in de schuur, waar twee keer per week bakken vol vers geoogste producten klaarstaan. Wie geen venkel lust, laat die liggen, wie dol is op courgette, mag er iets meer meenemen. Alles op basis van vertrouwen. En dat werkt! De leden bepalen zelfs wat ze voor de groenten betalen, en 75% kiest ervoor om meer dan het minimum tarief te betalen. 

No-Dig: de bodem met rust laten

De Woldtuin werkt volgens de No-Dig methode. Niet ploegen en niet spitten. In plaats daarvan wordt de bodem gevoed met compost en beschermd met houtsnippers en bladeren. Onder dit beschermende dekentje kunnen de inheemse schimmelnetwerken zich weer herstellen, welke allerlei voedingsstoffen vervoeren van plant naar plant. De planten krijgen via deze schimmelnetwerken toegang tot veel meer verschillende voedingsstoffen en zijn hierdoor een stuk gezonder dan planten die alleen gevoed worden door kunstmest. Het resultaat? Minder werk, minder onkruid, gezondere planten en veel minder ziektes. Waar andere tuinders vaak gewasziekten zien opduiken in de tuin, hoeft Quinten zich daar zelden zorgen over te maken.

Het ritme van de tuin

Een week op De Woldtuin is intensief. Vooral in het voorjaar en midden in het seizoen is het aanpoten: zaaien, uitplanten, oogsten, water geven. Alles moet op tijd gebeuren, want een paar dagen te laat betekent soms weken vertraging in de oogst. Hun dagen volgen het ritme van de natuur. Zomers werken ze hard, ’s winters is er juist veel rust en ruimte voor reflectie.

Nieuwe leden en vrijwilligers

Inmiddels zijn er 62 huishoudens lid van De Woldtuin, er was het afgelopen jaar zelfs een flinke wachtlijst. Komend seizoen gaan ze uitbreiden en is er voor het eerst sinds lange tijd weer plek voor nieuwe leden. Leden komen meestal uit het ommeland, maar ook vanuit de stad Groningen is er veel interesse. Het systeem is simpel: pak wat je nodig hebt die week, en houd rekening met de leden die nog na jou komen. Dankzij het systeem van solidaire betaling betaalt iedereen wat hij of zij kan en wil bijdragen. Vrijwilligers zijn een belangrijk element op de tuin. Ze helpen bij het oogsten, wieden en kruien, en vormen onderdeel van de gemeenschap die rond De Woldtuin ontstaat. 

Ecotoerisme en glamping

Naast de tuinderij is er op de boerderij ook een eco-toeristische tak met permanente glamping tenten in het voedselbos en een tiny house op wielen. Gasten boeken via Verbaarum.nl of www.natuurhuisje.nl, en overnachten midden in het groen. Voor de financiën zijn deze inkomsten onmisbaar, want geld verdienen met groenten is erg moeilijk en de tuinderij genereert lang niet genoeg omzet om de hele boerderij te dragen. De hele boerderij is genaamd “Verbaarum”, een samenvoeging van de achternamen van eigenaren Remco en Christa, en is zo ingericht dat toeristen en groenteliefhebbers elkaar aanvullen om samen deze plek mogelijk te maken. 

Toekomstplannen en dromen

Er zijn dromen genoeg. Van een woongroep op het terrein, tot het ontwikkelen van de nog onbenutte 2,5 hectare grond. Meer handen, meer samenwerking, meer delen. “Het is een tienpersoonsboerderij die we nu met z’n vieren runnen,” zegt Christa. Er is ruimte voor meer mensen, voor meer verbinding. Maar de huidige regelgeving is voor sommige ambitieuze plannen nog wel een obstakel. De grote droom is om de hele boerderij uiteindelijk steward-owned te maken met een stichting als beheerder. Zo zal de boerderij van zichzelf zijn en kan er nooit meer met de grond gespeculeerd worden voor financiële winst.

Wat wil de Woldtuin meegeven?

Meer dan groente alleen, willen Quinten en Christa mensen vooral laten ervaren dat het anders kan. Dat kleinschalige, ecologische landbouw mogelijk is. Dat zekerheid niet komt uit een vast contract bij een groot bedrijf of een druk bestaan, maar uit samenwerking, vertrouwen in het proces, in de natuur, en in elkaar.