Een tuin die ieder jaar meer gaat leven

Het begon met een vijver

Een van de eerste wensen was een vijver. Oscar droomde al langer van een plek waar dieren vanzelf naartoe zouden komen. Een natuurlijke vijver bleek op de Hogelandster kleigrond niet eenvoudig, dus werd er een vijver met folie aangelegd. Dat de plek zou gaan werken, bleek opvallend snel. Terwijl de folie nog werd gelegd en er nog nauwelijks water in stond, verscheen de eerste bruine kikker. Inmiddels is de vijver uitgegroeid tot een kleine wereld op zichzelf. Er leven verschillende kikkers, er zwemmen salamanders en rondom het water zijn planten gekozen die ook interessant zijn voor bijvoorbeeld libellen. 

Zoals Hilde het eenvoudig samenvat: “Water betekent leven.”

Steeds een stukje erbij

Na de aanleg van de vijver volgde niet meteen een complete metamorfose. Eerst werd flink gesnoeid om weer zicht te krijgen op de tuin. Daarna maakten stukken gras geleidelijk plaats voor borders en kwamen er steeds meer verschillende planten. Voor Hilde en Oscar is juist die variatie belangrijk. Gras laat regenwater al beter de bodem in dan bestrating, maar verschillende planten voegen daar nog meer aan toe. Hun wortels groeien op verschillende dieptes en zorgen voor meer leven in en boven de bodem. 

De tuin hoeft daarbij niet strak te zijn. Planten mogen zichzelf uitzaaien en spontaan op andere plekken verschijnen. Soms wordt er iets verplaatst als de kleur niet helemaal past, maar verder krijgt de natuur behoorlijk wat ruimte. En die ruimte wordt benut. Er hangen vogelhuisjes en vleermuiskasten, er zijn plekken voor insecten en op verschillende plaatsen staat water voor vogels en andere dieren. Sommige bezoekers zijn heel klein. Andere zijn moeilijk te missen. Op de beelden van hun wildcamera liepen onlangs vijf egels door de tuin.

Kijk eerst wat er naast je groeit

Wie zelf een groenere tuin wil, hoeft volgens Hilde en Oscar niet meteen veel plantenkennis te hebben. Een van hun eenvoudigste adviezen is juist heel lokaal: kijk eens over de schutting. Planten die het bij de buren goed doen, hebben een goede kans om het in jouw tuin ook naar hun zin te hebben. Dat is op Het Hogeland extra handig, omdat de kleigrond andere eigenschappen heeft dan bijvoorbeeld zandgrond. Bovendien hebben buren regelmatig een stekje of wat zaad over. 

Hilde en Oscar kiezen zelf graag voor planten die niet alleen mooi zijn, maar ook iets bieden aan insecten. Waar mogelijk gebruiken ze soorten die hier van nature voorkomen en planten die niet met bestrijdingsmiddelen zijn behandeld. Door de jaren heen ontdekten ze ook dat mooi bloeien niet automatisch betekent dat een plant veel waarde heeft voor insecten, zoals Hortensia’s. Sommige soorten maakten daarom plaats voor andere. 

Het streven is ondertussen eenvoudig: als het kan, staat er het hele jaar wel ergens iets in bloei. Mooi om naar te kijken én fijn voor de dieren die er voedsel zoeken.

Regen bewaren voor droge dagen

Ook tijdens droge zomers proberen Hilde en Oscar zoveel mogelijk met de tuin mee te bewegen. Ze vangen regenwater op in twee grote opslagen, waaronder een oude giertank van ongeveer 600 liter die tweedehands werd gekocht. Dat water gebruiken ze onder andere voor de planten en hun kas. Ook een volle border helpt. Doordat planten dicht bij elkaar groeien, bereikt de zon de kale bodem minder makkelijk en droogt die minder snel uit.  Niet iedere plant blijft tijdens een hete zomer even fris. Dat vinden Hilde en Oscar niet meteen een probleem. Een plant kan tijdelijk verdrogen of een boom kan eerder zijn blad laten vallen en het jaar daarop gewoon weer terugkomen. 

Voor de komende jaren denken ze daarom eerder aan nóg meer schaduw. Extra bomen en struiken kunnen helpen om de tuin beter bestand te maken tegen warme en droge perioden. 

Je hoeft niet in één keer klaar te zijn

Misschien is dat wel de belangrijkste les uit hun tuin. Na bijna dertig jaar verandert hij nog steeds. Er worden planten verplaatst, nieuwe soorten uitgeprobeerd en soms blijkt iets simpelweg niet te werken. Dat hoort erbij. Wie thuis wil beginnen, hoeft het volgens Hilde dan ook niet ingewikkeld te maken: 

“Haal eens een paar tegels eruit, zet er een paar planten in en kijk wat erop afkomt.” 

Een groenere tuin ontstaat niet per se uit een perfect ontwerp. Soms begint hij met een klein stukje grond, een paar planten en de nieuwsgierigheid naar wat er daarna gebeurt.